กฎหมาย ICT ควรมีการจัดตั้งศาลชำนาญพิเศษเฉพาะและใช้ระบบลูกขุนในการตัดสินพิจารณาคดี

กฎหมาย ICT ควรมีการจัดตั้งศาลชำนาญพิเศษเฉพาะและใช้ระบบลูกขุนในการตัดสินพิจารณาคดี

jeremy เมื่อ 11 ธ.ค. 2553

กฎหมาย ICT ควรมีการจัดตั้งศาลชำนาญพิเศษเฉพาะและใช้ระบบลูกขุนในการตัดสินพิจารณาคดี อีกทั้งยกร่าง พรบ ให้มีการปรับปรุงเพิ่มเติมและประชาชนควรมีส่วนร่วมในการออกกฎหมายนี้

หลักการและเหตุผล

อันเนื่องด้วยความสลับซับซ้อนของสังคมในปัจจุบันที่คอมพิวเตอร์และการสื่อสารข้อมูลความเร็วสูง มีความจำเป็นและสำคัญต่อสังคม โดยเฉพาะอย่างยิ่ง การศึกษา และธุรกิจ กฎหมาย ICT มีความสำคัญต่อการจัดระเบียบสังคมอย่างเป็นระบบและพลวัตร แต่ทว่า ผู้ออกกฎหมายและบังคับใช้กฎหมาย ไม่มีความเข้าใจต่อความจำเป็นและสำคัญของปัจจัยต่อการผลักดันหรือส่งเสริมการใช้ ICT อย่างมีประสิทธิภาพ แต่กลับใช้กฎหมายเป็นเครื่องมือในการควบคุมและบังคับประชาชนให้ปฏิบัติตามกฎหมายโดยใช้อำนาจโดยประพฤติมิชอบ อันเป็นการละเมิดสิทธิขั้นพื้นฐาน โดยเฉพาะการเข้าถึงข้อมูลข่าวสารและการเผยแพร่ความรู้กับประชาชน ซึ่งกฎหมายดังกล่าว ได้มีการพิจารณาและมีผลบังคับใช้เมื่อคราวที่ รัฐบาลที่มาจากการรัฐประหาร ออก พ.ร.บ.ว่าด้วยการกระทำความผิดเกี่ยวกับคอมพิวเตอร์ พ.ศ. 2550 ฉะนั้น จึงจำเป็นที่จะต้องมีการผลักดันให้ กฎหมาย ICT ควรมีการจัดตั้งศาลชำนาญพิเศษเฉพาะและใช้ระบบลูกขุนในการตัดสินพิจารณาคดี อีกทั้งยกร่าง พ.ร.บ. ให้มีการปรับปรุงเพิ่มเติมและประชาชนควรมีส่วนร่วมในการออกกฎหมายนี้ 

สิ่งที่ควรพิจารณา

การศึกษาและจิตสำนึกของประชาชนต่อกฎหมาย ที่หลายภาคส่วนยังขาดความเข้าใจ จะมีเพียงประชาชนส่วนน้อยที่ไม่ทราบถึงความจำเป็นและสำคัญต่อลักษณะกฎหมายสำคัญจำเพาะทางด้าน ICT อีกทั้งการใช้กฎหมายในการพิจารณาโดยหลัก ที่มีความคลุมเครือและขาดความเข้าใจอีกทั้งมีข้อความอันขัดแย้งภายในกฎหมายดังกล่าว อีกทั้งประสบปัญหาความยากลำบากในการตัดสินและพิจารณาคดี ระบบการพิจารณาคดีในกระบวนการศาลยุติธรรมของไทย ไม่มีประสิทธิภาพเพียงพอที่จะสามารถดำเนินการเข้าสู่ความยุติธรรมที่มีความสลับซับซ้อนในปัจจุบัน รวมถึงการพิจารณาร่างกฎหมายไม่มีความชัดเจนต่อความเป็นจริงทางด้านเทคโนโลยีที่ผู้มีอำนาจเข้าใจต่อการบังคับใช้ที่แท้จริง ฉะนั้นจึงสมควรที่จะปรับปรุงเปลี่ยนแปลงกระบวนการพิจารณาคดีเกี่ยวกับ ICT และเนื้อหาของกฎหมายให้มีความคล่องตัวและผดุงความยุติธรรมในสังคม อันส่งผลต่อความเป็นสังคมอารยะ ดังเช่นนานาอารยะประเทศอื่นๆ

ประเด็นที่จะต้องพิจารณา

  1. ผู้บัญญัติและบังคับใช้กฎหมาย อำนาจและหน้าที่
  2. กระบวนการในการพิจารณาและตัดสินคดีที่เกี่ยวเนื่องกับกฎหมายจำเพาะ
  3. บทลงโทษ การบังคับใช้ เนื้อหาสาระทางเทคนิค ผลกระทบ

ผู้นำเสนอ

นายปรมัตถ์ กังสดาลอำไพ ณ ระนอง

twitter : @jeremyfanclub

นิติศาสตร์บัณฑิต ( Juris Doctor ) จาก College of Law , University of the Philippines  สาธารณรัฐฟิลิปปินส์

( ได้รับการสนับสนุนทุนการศึกษาจาก มูลนิธิรามอน แมคไซไซ เพื่อการศึกษา )

ประกาศนียบัตรวิชาชีพเทคนิคขั้นสูงทางด้านวิศวกรรมศาสตร์ สาขาเทคโนโลยีสารสนเทศ ( Diploma Of Engineering - Information Technology ) จาก Canberra Institute of Technology เครือจักรภพออสเตรเลีย

( ได้รับการสนับสนุนทุนการศึกษาจาก รัฐบาลแห่งเครือจักรภพออสเตรเลีย - AUSaid )

อภิธานศัพท์

ICT ย่อมาจากคำว่า Information and Communication Technology (เทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร) เทคโนโลยี หมายถึงการประยุกต์เอาความรู้ทางด้านวิทยาศาสตร์มาใช้แก้ปัญหาหรือพัฒนางาน ให้เกิดประสิทธิภาพมากขึ้น สารสนเทศ หมายถึงข้อมูลที่เป็นประโยชน์ต่อการดำเนินชีวิตในด้านต่างๆ การสื่อสาร คือการส่งข้อมูลข่าวสารจากแหล่งหนึ่งไปยังอีกแหล่งหนึ่ง เทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร จึงหมายถึง เทคโนโลยีที่นำระบบการสื่อสารมาใช้จัดการกับข้อมูลสารสนเทศให้เกิด ประสิทธิภาพต่อการปฏิบัติงาน ซึ่งปัจจุบันเราจะมุ่งเน้นไปที่เทคโนโลยีระบบเครือข่ายคอมพิวเตอร์ และเครือข่ายไร้สายทุกชนิด

คุณแสดงความคิดเห็นว่า
Vote
Get Adobe Flash player

Comments

opop's picture

เห็นด้วย แต่ระบบลูกขุนนี่ไม่แน่ใจว่าเห็นด้วยหรือเปล่า

jeremy's picture

ควรจะมีอย่างยิ่งคับ เพราะมีประสิทธิภาพมากกว่าระบบมีผู้พิพากษาสมทบ คือให้ผู้เชี่ยวชาญภายนอกที่เหมือนกับเป็น อนุญาโตตุลาการ มาช่วยพิจารณา ซึ่งจะ win win กันทั้ง 2 ฝ่าย ที่จะมีประสิทธิภาพมากกว่า ระบบผู้พิพากษาสมทบ

yingcheep's picture

เค้าเรียกว่า พ.ร.บ.คอมพิวเตอร์หรือเปล่า กฎหมายไอซีทีคืออะไรครับ

jeremy's picture

ถูกต้องคับ กฎหมาย ICT คือ กฎหมายที่เป็นส่วนการบังคับใช้ในการลงโทษผู้ฝ่าฝืนหรือกระทำผิดที่เกี่ยวเนื่องกับการใช้การสื่อสารข้อมูลทุกชนิดคับ

gettary's picture

เห็นด้วยว่าควรจะมีศาลชำนาญการพิเศษ เพราะผมฝันอยากเป็นผู้พิพากษาในศาลนี้ แต่ระบบลูกขุนไม่แน่ใจว่าจะเหมาะกับคนไทยหรือเปล่า

jeremy's picture

ในความคิดเห็นส่วนตัว คิดว่าเหมาะสมนะคับ เพราะว่าเหมือนกับเป็นอนุญาโตตุลาการย่อยๆ คือ ประชาชน ปกครองกันเอง โดยไม่ยึดถือ โครงสร้างอำนาจเดิมๆ อย่าง อำนาจนิติบัญญัติ บริหาร หรือแม้กระทั่งตุลากาล ที่มีโอกาสการแทรกแซงจากภายนอกค่อนข้างสูงดั่งปัจจุบัน

มันอาจเป็นเรื่องใหม่นะคับ แต่ว่าก็น่าจะมีการศึกษาให้มากกว่านี้

ในอดีต สยาม เคยใช้ระบบลูกขุนมา 50 กว่าปี แบบอังกฤษในช่วง ร.5 สมัยพระองค์เจ้าระพีพัฒนศักดิ์ กรมหลวงราชบุรีดิเรกฤทธิ์ แต่เพิ่งมาเปลี่ยนเป็นแบบประมวลฯ ในสมัย ร.6 จนพระองค์เจ้าระพีฯ ท่านต้องระเห็ดตัวเองไปอยู่ที่ต่างประเทศคับ

เกร็ดความรู้ พระองค์เจ้าระพีพัฒนศักดิ์ กรมหลวงราชบุรีดิเรกฤทธิ์ ท่านเกือบจะได้เป็น ประธานาธิบดีแห่งสยาม ในสมัย กบฎบวรเดช แล้วคับ ลองอ่านประวัติศาสตร์ให้ลึกๆ สนุกมากมาย

Aowpow's picture

ศาลพิเศษต้องออกกฎหมายใหม่เลยนะ งบประมาณตั้งศาลมาจากไหนอีก แล้วผู้พิพากษาที่ไหนจะมามีความรู้เรื่องพวกนี้ เข้าใจอยู่ว่าปัจจุับันศาลไม่มีความรู่ แต่การตั้งศาลแก้ปัญหาเหรอ

ทำให้เจ้าหน้าที่ปฏิบัติมีความรู้ก่อนดีกว่า

ยังไม่เห็นด้วยครับ เร็วไป

jeremy's picture

ใช่คับ อาจจะเป็นเรื่องใหญ่เลยทีเดียว ถือว่าเป็นการเปลี่ยนโครงสร้างและอำนาจหน้าที่ของศาล ซึ่งจำเป็นต้องมีการผ่านร่างกฎหมาย ผ่านรัฐสภา ตามระเบียบวาระที่ รัฐธรรมนูญ ได้เขียนไว้ เพื่อให้เป็นพระราชบัญญัติ แล้วมีผลบังคับใช้ ต้องมีการจัดตั้งศาลใหม่แน่นอนคับ และมีอำนาจหน้าที่ จำเพาะเจาะจง อีกทั้งต้องมีการเตรียมพร้อมบุคคลเพื่อมาเป็นเจ้าหน้าที่ดูแล และเจ้าหน้าที่ตุลาการศาลชำนาญพิเศษ

ต้องรีบทำก่อนคับ เตรียมคนให้พร้อม ยังไม่สายไปคับ

ดูอย่างกรณีของ ศาลชำนาญพิเศษ อื่นๆสิคับ ยังจำเป็นต้องมี เช่น ศาลแรงงาน ศาลทรัพย์สินทางปัญญาและการค้าระหว่างประเทศ ศาลคดีเด็กฯ ศาลล้มละลาย ฯลฯ เพราะฉะนั้น จึงจำเป็นต้องมีศาลชำนาญพิเศษ มารองรับ เพื่อเตรียมพร้อมต่อการเปลี่ยนแปลงทางสังคมอย่างเป็นพลวัตร

ควรแล้วคับที่สมควรต้องมี อย่าปิดกั้นหัวใจตนเองคับ

cocomi99's picture

อย่านี้จะให้เป็นระบบผู้พิพากษาสมทบ อย่างเช่นในศาลแรงงานจะดีไหมครับ

jeremy's picture

เป็นความคิดที่ดีคับ เขาเรียกว่าศาลชำนาญพิเศษ

ที่นำเสนอเรื่องเปลี่ยนมาให้เป็นระบบลุกขุน สำหรับศาลชำนาญพิเศษนี้ ก็เพื่อให้มีความคล่องตัว และลดการแทรกแซงจากอำนาจทั่วไปตามหลักการปกครองระบอบประชาธิปไตยที่เป็น the three pillars (นิติบัญญัติ บริหาร ตุลาการ) หรือ แม้ กระทั่ง อำนาจไม่มองไม่เห็นในปัจจุบัน คับ

jeremy's picture

ช่วยกันหยุด พรบ คอมพ์ ตัวใหม่กันนะคับ คงได้ปิดประเทศจริงๆกันแล้วล่ะ



https://www.facebook.com/notes/ilaw/%E0%B8%AB%E0%B8%A2%E0%B8%B8%E0%B8%94-%E0%B8%A3%E0%B9%88%E0%B8%B2%E0%B8%87%E0%B8%9E%E0%B8%A3%E0%B8%9A%E0%B8%84%E0%B8%AD%E0%B8%A1%E0%B8%9E%E0%B8%B4%E0%B8%A7%E0%B9%80%E0%B8%95%E0%B8%AD%E0%B8%A3%E0%B9%8C/10150538950950551

wewe_rara's picture

เห็นด้วยครับ เพราะเป็นการป้องกันผู้มีอำนาจที่มาโกงกินหรือรังแกผู้ประกอบการอินเตอร์เน็ตที่ทำถูกต้องตามกฎหมาย

jeremy's picture

ขอบคุณคับ

wewe_rara's picture

เห็นด้วยครับเพราะศาลจะมีบุคลากรที่มีความรู้เฉพาะด้านมาบังคับกฎหมาย

wewe_rara's picture

เห็นด้วยครับ

เห็นด้วยครับ...

เพราะผมพึ่งโดนข้อหาหมิ่นประมาท ตามพรบ.คอมพิวเตอร์ ผมโดนจับตอนขาเข้าประเทศไทย ถูกใส่กุญแจมือ แจ้งข้อหาเป็นอาชญากร เป็นคดีอาญา มีอายุความ 10 ปี เพียงเพราะเคยมีบันทึกเรื่องราวการมาเปิดกิจการในต่างประเทศ แล้วถูกกลุ่มบุคคลที่เสียผลประโยชน์รวมถึงข้าราชการ ร่วมกันแจ้งข้อหาหมิ่นประมาท โดยอัยการมาร่วมสอบและบอกว่า คนออกกฎหมายกับคนบังคับใช้กฎหมายเป็นคนละคนกันมันก็ลำบากหน่อย แม้เรื่องที่ลงไว้จะเป็นเรื่องจริงแต่เมื่อมีผู้ร้องว่าเป็นการหมิ่นประมาททำให้เสียหายก็มีความผิด ให้ลงข้อความหรือบันทึกเรื่องราวที่มีแต่การชมเท่านั้น ห้ามวิพากวิจารณ์ ใดๆทั้งสิ้น ผมถูกจับไปที่อาคาร บี ชั้น 4 เพื่อพิมพ์ลายนิ้วมือเป็นอาชญากร และต้องประกันตัวออกมาด้วยเงิน 7.5 หมื่นบาท ถูกจับใส่กุญแจมือ ผมถูกถ่ายรูปตั้งแต่ที่สนามบินและมีตำรวจนอกเครื่องแบบคุมตัวผม 3 คน จะเข้าห้องน้ำในสำนักงานตำรวจจะต้องมีตำรวจตามปะกบตัวไปตลอด ผมรู้สึกเจ็บปวดกับการกระทำของบุคคลเหล่านี้มาก ผมต้องขอหนังสืออนุญาตเพื่อเดินทางกลับมาประกอบธุรกิจในต่างประเทศอีกครั้ง และต้องไปขึ้นศาลกลางเดือนพฤษภานี้ ตำรวจเจ้าของคดีแจ้งว่าเป็นการกลั่นแกล้งแต่ไม่รู้จะทำยังไง ต้องทำไปตามหน้าที่ ตอนนี้ผมยังไม่รู้จะหาทนายที่ไหน และยังหมกมุ่นอยู่กับความแค้นใจ โทษที่ผมได้รับและการกระทำของเจ้าหน้าที่ที่กระทำกับผมเฉกเช่นเดียวกับ ฆ่าคนตาย หรือข่มขืนฆ่า ผมว่ามันเกินไปนะครับ ถ้าการบันทึกเรื่องราวการเปิดกิจการในต่างประเทศของผมไปกระทบกระเทือนเข้ากับพวกแก๊ง18มงกุฏคนเหล่านี้ไม่ต้องรับโทษแต่คนที่เปิดเผยเรื่องราวแล้วเตือนนักลงทุนให้ระวังตัวต้องเป็นฝ่ายรับโทษ โดยอาศัย พรบ.คอมฯ ผมว่ามันไม่ยุติธรรมอย่างมาก อัยการผู้ร่วมสอบ บอกผมว่า ข้อหาหมิ่นประมาทมันเล็กน้อย แต่ผิดพรบ.คอมฯ เป็นคดีอาญา โทษร้ายแรง

...ขอความกรุณาหากท่านใดมีความรู้เรื่องกฎหมาย ตามพรบ.คอมพิวเตอร์ ผมอยากขอความช่วยเหลือเรื่องคดีตาม พรบ.คอมพิวเตอร์ครับ ขอความกรุณาส่งมาที่ [email protected] ..ขอบคุณครับ

jeremy's picture

ส่งรายละเอียดไปทางเมล์แล้วนะคับ

Narong's picture

กฏหมายเป็นสิ่งที่ทุกคนต้องใช้ร่วมกันตามกาลเวลา ต้องให้คนส่วนใหญ่ยอมรับ

jeremy's picture

ใช่คับ แต่คนออกกฎหมายมันไม่ออกกฎหมายให้คนส่วนใหญ่เขายอมรับ ก็น่าจะคิดและพิจารณานะคับ

คิดว่าเป็นไปได้ยากนะครับกับรูปแบบการปกครองบ้านเรา

เนื่องจากการมีคณะลูกขุนนั้นเป็นการประยุกต์ระบบกฏหมายของ common law ซึ่งจะเป็นการให้อำนาจแก่ประชาชนซึ่งไม่เป็นผลดีต่อชนชั้นอื่นที่จะได้รับความลำบากเมื่อให้ประชาชนมีอำนาจในการตัดสินใจและปัญหาที่สำคัญอีกประการคือการใช้ระบบลูกขุนมันต้องมีการสั่งสมอย่างยาวนานของคดีความต่างๆที่เกิดขึ้นด้วยซึ่งมันก็ต้องกินเวลานานพอสมควร 

แต่จริงๆแล้วผมค่อนข้างเห็นด้วยและอยากให้มันเกิดขึ้นจริงๆ เพราะคำว่าประชาธิปไตยคือการปกครองประชาชน โดยประชาชน และเพื่อประชาชน ซึ่งการตัดสินถูกผิดเองก็ต้องมาจากดุลพินิจของประชาชนจริงๆ ไม่ใช่มาจากกลุ่มคนที่มีอำนาจเพียงกลุ่มหนึ่ง แล้วออกกฎหมายมาเพื่อจำกัดสิทธิ์และเสรีภาพต่อการเข้าถึงข้อมูลที่อาจเป็นประโยชน์ในการพัฒนาชาติก็เป็นได้ ซึ่งผู้หลักผู้ใหญ่ที่มีตำแหน่งสูงๆในบ้านเรา ค่อนข้างจะมีปัญหาตรงจุดนี้ เนื่องจากหายใจเข้าออกก็เป็นผลประโยชน์ส่วนตัว ผลประโยชน์ของกลุ่ม จึงทำให้หากไม่ใช่เรื่องของคะแนนนิยมแล้วก็จะไม่ค่อยอยากจะทำงานสักเท่าไหร่ ซึ่งก็เป็นสิ่งที่สร้างความเสียหายให้แก่ประเทศชาติและเป็นดั่งมะเร็งร้ายที่เกาะกินประเทศชาติเรามาอย่างยาวนาน

ขนาดทุกวันนี้ การคัดกรองบุคคลที่จะเช้ามาทำหน้าที่วินิจฉัยชี้ขาดปัญหากฎหมายต่างๆ

ก็มีกระบวนการที่เข้มงวดมากๆ แต่ก็ยังมีการวินิจฉัยที่"ไม่ถูกใจ" หรือที่มีการวิพากษ์วิจารณ์ว่า"ไม่ถูกต้อง" เป็นศรีธนนชัย เหล่านี้ เป็นต้น

แล้ว"ลูกขุน"นี่ จะเอามาจากไหน เรามีคนที่มีคุณภาพถึงขนาดนั้น มากน้อยเท่าใด

หรือชี้เอาจากใครก็ได้ตามท้องถนนทั่วไป

เห็นด้วยกับการให้มีศาลชำนาญการพิเศษครับ เพราะเรื่องเทคโนโลยี จำเป็นต้องใช้ความชำนาญเฉพาะทาง และในอนาคต จะมีมูลค่าทางเศรษฐกิจมากขึ้นเรื่อย ๆ



แต่ไม่เห็นด้วยกับระบบลูกขุนครับ

เพราะระบบของไทย ไม่เหมือนของอังกฤษ ทั้งระบบกฎหมาย ระบบการคัดเลือกผู้พิพากษา 



การจะทำระบบลูกขุนใน Common Law มาใช้ เห็นว่าน่าจะยังไม่เหมาะกับสังคมไทยในปัจจุบัน

แล้วการใช้ระบบลูกขุนก็มีข้อบกพร่อง มีการ Lobby ลูกขุนได้เหมือนกัน ใช่ว่าระบบลูกขุนจะปราศจากการแทรกแซงหรือแทรกแซงได้ยากกว่าระบบผู้พิพากษาปัจจุบันแต่อย่างไร

ไม่ทราบว่าคุณ Jeremy จะมีวิธีป้องกันการแทรกแซงลูกขุนได้อย่างไรครับ ? ขอแบบตามความจริงนะครับ ไม่ใช่แบบในตำราว่า การเลือกลูกขุนต้องเลือกอย่างไร มีขั้นตอนอย่างไร ลูกขุนต้องปฏิบัติอย่างไร มีข้อจำกัดอะไร

แม้ว่าจะมีการคัดกรองลูกขุนดียังไงก็ตาม ยังไงลูกขุนก็เป็น "คน" ก็ยังถูกแทรกแซงจากวิธีต่าง ๆ ได้เช่นกันครับ

คุณ Jeremy ลองเสนอแนวทางที่จะนำระบบลูกขุนมาใช้อย่างเป็นรูปธรรมหน่อยสิครับ ว่าสมมติ ไม่ติดขัดเรื่องจำนวนผู้สนับสนุนแล้ว จะเริ่มอย่างไร จะจัดระบบอย่างไร แล้วจะประยุกต์ใช้กับระบบผู้พิพากษาปัจจุบันอย่างไร

เรื่องระบบลูกขุนนี่ พูดกันมาหลายสิบปีแล้วครับ แต่ในความเป็นจริงไม่มีใครที่จะคิดระบบที่นำมาปรับใช้จริงได้ซักคน

รบกวนคุณ Jeremy ทำ SWOT ในเรื่องนี้ออกมาให้พวกเราพิจารณากันด้วยนะครับ

vxdpass5's picture

ความยุติธรรม   คือ  การยุติปัญหา  ยุติความขัดแย้ง   ไม่ใช่ยุติที่กฎหมาย   แต่เป็นการ    นำการปกครอง   นำกฎหมาย  และ  นำอำนาจอธิปไตย อันเป็นสิทธิ  และหน้าที่  ของประชาชน  เข้ามา

 ประมวลผล  เพื่อหาข้อยุติปัญหา  ยุติความขัดแย้ง   และให้ความเป็นธรรม  หรือสมดุลย์  ในผล

 ของประโยชน์  และผลของโทษ  เช่นการลงโทษผู้กระทำความผิด  ให้สมดุลย์กับมูลค่าความ

                   เสียหายที่ได้กระทำไว้  ต่อชีวิตและทรัพย์สิน  ของผู้อื่น  

 ประดุจดั่ง    ตาชั่งคาน   ซึ่งเป็นสัญลักษณ์  ของความยุติธรรม   และตาชั่งต้องนิ่งไม่

               แกว่ง(ยุติ) และต้องสมดุลย์ไม่เอียงข้าง(ธรรม) หากตาชั่งไม่ตรงต้องเปลี่ยนหรือทำลายทิ้ง

jeremy's picture

ขอตอบรวบยอดทีหลัง เพราะตอนนี้ทำงานนิติกรธนาคาร เวลาว่างน้อยมากคับ ขอบคุณสำหรับความเห็น จะตอบทีหลังนะคับ วุ่นๆจริงๆช่วงนี้

jeremy's picture

ลองอ่านอันนี้นะคับ

http://www.prachatai.com/journal/2011/04/34231

เด๊ว เรื่อง SWOT และข้อเปรียบเทียบ และความเห็นอื่นๆ ขอเวลาสมองว่างๆ จะร่ายมาให้ฟังคับ