ต้นปี 2563 เมื่อเกิดสถานการณ์การแพร่ระบาดของโรคโควิด19 พล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา ซึ่งเป็นนายกรัฐมนตรีอยู่ในขณะนั้นไม่ลังเลที่จะประกาศ "สถานการณ์ฉุกเฉิน" โดยอาศัยอำนาจตามพระราชกำหนดการบริหารราชการณ์ในสถานการณ์ฉุกเฉิน พ.ศ.2548 (พ.ร.ก.ฉุกเฉินฯ) เพื่อ "รวบอำนาจ" ในการบริหารราชการ และทำให้ตัวเองมีอำนาจออกข้อกำหนดต่างๆ ได้เต็มที่ ซึ่งตามมาด้วยข้อกำหนดที่ห้ามรวมตัว ห้ามมั่วสุม ห้ามชุมนุม ห้ามทำกิจกรรม หลายฉบับ
ในช่วงต้นของการระบาดซึ่งความรู้ทางการแพทย์ยังมีไม่เพียงพอประชาชนต่างเชื่อฟังคำสั่งและแยกย้ายอยู่ในบ้านของตัวเอง แต่เมื่อความรู้ทางการแพทย์ชัดเจนขึ้น ในสังคมโลกเริ่มใช้วัคซีนป้องกัน และการระวังตัวด้วยการใส่หน้ากากอนามัยกับการล้างมือบ่อยๆ เพียงพอสำหรับการป้องกันการติดเชื้อได้ ประชาชนจึงกลับมาใช้ชีวิตตามปกติ แต่ก็ยังติดข้อห้ามการรวมตัวทำกิจกรรมและการชุมนุม ซึ่งในระหว่างที่ประชาชนไม่พอใจรัฐบาลของพล.อ.ประยุทธ์และออกมาชุมนุมขับไล่ ข้อกำหนดที่ออกมาเพื่อปราบโรคระบาดก็ถูกใช้เป็นกฎหมายหลักเพื่อ "ปราบผู้ชุมนุม" และดำเนินคดีผู้ร่วมการชุมนุมไปอย่างน้อย 1,469 คน
แม้ต่อมาเมื่อสถานการณ์การระบาดของโรคเริ่มควบคุมได้จนกิจกรรมทุกอย่างกลับสู่ภาวะปกติ รัฐบาลจึงยกเลิกการใช้พ.ร.ก.ฉุกเฉินฯ เมื่อวันที่ 30 กันยายน 2565 แต่ไม่ยกเลิกหรือยุติการดำเนินคดีความที่มีอยู่ และขั้นตอนของกระบวนการยุติธรรมก็กลายเป็นเครื่องมือหลักที่สร้างภาระให้กับผู้ที่แสดงความคิดเห็นทางการเมือง ทำให้ยังต้องวนเวียนอยู่กับสถานีตำรวจ สำนักงานอัยการ และกระบวนการของศาล โดยยังไม่มีทางออกอื่นนอกจากดำเนินคดีไปเรื่อยๆ จนกว่าจะถึงที่สุดครบทั้ง 663 คดี
ในโอกาสครบรอบหนึ่งปี ที่เลิกใช้พ.ร.ก.ฉุกเฉินฯ เพื่อควบคุมโรคโควิด จึงชวนมาฟังประสบการณ์ของผู้ที่เกี่ยวข้องที่ยังหาทางออกจากคดีเหล่านี้ไม่ได้
วันที่ 1 ตุลาคม 2566 เวลา 13.30-16.00 น.
ที่อาคาร ALL RISE (สำนักงาน iLaw บ้านกลางเมืองรัชดา-ลาดพร้าว)
13.30 - 14.00 น.
นำเสนอภาพรวมสถิติการดำเนินคดี และปัญหาในการดำเนินคดีพ.ร.ก.ฉุกเฉินฯ ต่อการชุมนุมทางการเมือง
๐ ยิ่งชีพ อัชฌานนท์ iLaw
๐ บุศรินทร์ แปแนะ iLaw
๐ พิฆเนศ ประวัง ศูนย์ทนายความเพื่อสิทธิมนุษยชน
14.00 - 16.00
ฟังประสบการณ์ตรงของผู้ต้องหาและพยาน ที่เผชิญหน้ากับคดีแล้วคดีเล่า
๐ ปัญญารัตน์ นันทภูษิตานนท์
ส.ส.จังหวัดนนทบุรี พรรคก้าวไกล ผู้ต้องหา 3 คดี
๐ ชานันท์ ยอดหงษ์
นักกิจกรรมด้านความหลากหลายทางเพศ ผู้ต้องหา 1 คดี
๐ ธนพร วิจันทร์
เครือข่ายแรงงานเพื่อสิทธิประชาชน ผู้ต้องหา 17 คดี
๐ ยุคลธรณ์ ช้อยเครือ
นักเรียนชั้นม.6 ผู้ต้องหา 10 คดีในศาลเยาวชน
๐ ดร.พัชร์ นิยมศิลป
อาจารย์คณะนิติศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย พยานผู้เชี่ยวชาญหลายคดี